Niets wordt gebroken.

I — DE REPARATIE

De eerste reactie op iets dat niet werkt is het willen repareren. Dat is redelijk, en het loopt vaak stuk op één punt.

Repareren veronderstelt dat wie de macht heeft om te repareren er belang bij heeft. Meestal is die macht juist het product van wat gerepareerd moet worden.

Erom vragen is vragen om zelfannulering. Het gebeurt. Het is geen plan.

II — 1940

Rotterdam heeft na de bombardementen niet geprobeerd te herstellen wat weg was. Er is gebouwd wat nodig was.

Dat was geen visie. Het was de enige vraag die er nog toe deed.

III — ERNAAST

Grote systemen worden zelden van buiten gebroken. Ze worden irrelevant, omdat er naast hen iets stond dat beter werkte.

Dat is geen protest. Er is niemand te overtuigen en niemand te verslaan. De vraag is alleen of het ding dat u bouwt beter werkt dan wat er al staat.

Die vraag is ongemakkelijker dan een tegenstander. Een tegenstander kunt u tenminste verwijten dat hij niet luistert.